Europa · Polska

Niedziela Palmowa w skansenie w Sanoku

Tradycje w niedzielę palmową

Niedzielę Palmową obchodzimy na pamiątkę przybycia Jezusa do Jerozolimy, gdzie został powitany liśćmi palmowymi, które były symbolem zwycięstwa. W Polsce zwyczaj święcenia palm jest znany od średniowiecza. Do jej wykonania używano zazwyczaj rozkwitłych bazi, a także wierzchołki trzciny i gałązki bukszpanu lub jałowca pospolitego, kwiaty z bibuły i wstążki. Wierzono, że poświęcona palma i jej elementy mają szczególną moc, np. połknięcie kotków wierzbowych miało chronić dzieci przed chorobami gardła, postawiona w oknie miała chronić od piorunów. Na polach uprawnych i na drzwiach umieszczono krzyżyki z uciętej palmy, co miało zapewnić urodzaj i ochronę. Dymem z palm okadzano chorych oraz podawano im wywar z gałązek wierzbowych, który obniżał gorączkę, łagodził bóle głowy oraz dolegliwości reumatyczne. Jak widać kiedyś tradycje w niedzielę palmową miały dużo większe znaczenie niż obecnie. Aby poczuć atmosferę tego ważnego obrzędu, udałam się w miejsce, gdzie czas jakby zatrzymał się 100 lat temu. Uroczystość niedzieli palmowej spędziłam w skansenie w Sanoku. Zapraszam do przeczytania krótkiej relacji z tego dnia.

Wierni zbierają się przed drewnianym kościołem niosąc kolorowe palmy.

Relacja z wizyty w skansenie w Sanoku

Było coś specyficznego w dzisiejszych barwach, które stały się jakby jaskrawsze, mocniejsze po zimowym śnie. Nawet ogołocone z liści lasy nie tchnęły szarością a żywym brązem. Słońce rozświetliło spragnioną światła przyrodę, śpiącą jeszcze po długiej zimie. Czuję na twarzy promienie przebijające przez szybę samochodu, rozleniwiają przyjemnym dotykiem. W dole przy drodze wije się majestatyczna rzeka San, szybsza i pełniejsza niż zwykle o tej porze roku. Przekraczam most i docieram do celu mojej podróży, czyli skansenu w Sanoku. Na parkingu już zbierają się tłumy żywo gestykulując nad wyjątkowo wysokimi palmami. Niektóre nie sposób postawić, muszą być niesione poziomo w kilka osób. Spoglądam zawstydzona na moją kilkunastocentymetrową palmę, ale pocieszam się, że to tylko symbol, najważniejsze, że jest.

Tłum ludzi stoi na rynku Galicyjskim w skansenie w Sanoku i trzymają wysokie palmy.

Wierni zbierają się najpierw na zrekonstruowanym rynku galicyjskim, otoczonym drewnianymi domami. Kiedyś w ich podcieniach tętnił życiem handel. A i teraz rozkładają się stoiska z tradycyjnym jedzeniem. Nie mogę się doczekać kiedy po mszy zjem słynne fuczki, czyli placki z kiszonej kapusty. To co kiedyś było ubogą kuchnią karpacką, dziś stało się rarytasem.

Procesja na Niedziele Palmową. Ludzie niosą wysokie na kilka metrów palmy na tle drewnianych domów.

Ceremonia zaczyna się od poświęcenia palm i procesji do kościoła przy akompaniamencie orkiestry. Przechodzimy koło chat pod strzechami, a buty grzęzną w błocie, jak za dawnych czasów. Drewniana świątynia jest za mała, żeby wszystkich pomieścić, więc stoję na zewnątrz. Głos księdza niesie się w wiosennym powietrzu, przymykam oczy i na chwilę mam wrażenie jakbym przeniosła się w czasie. Pozostaję w tym stanie, gdy po wszystkim wybieram się na spacer dookoła skansenu. Jego naturalne ukształtowanie terenu przypomina autentyczną wioskę. Wzdłuż płynie strumień, kościół stoi na wzgórzu, chatki otoczone są przydomowymi ogródkami, a w oddali widać rzekę San.

Drewniane domy pokryte gontem, z werandą, wokół wybrukowanego placu na zrekonstruowanym rynku galicyjskim w skansenie w Sanoku.

Przechodzę pomiędzy szkołą, a dworem, czuć specyficzny zapach drewna i impregnatu. Większość budynków tutaj jest oryginalna, a najstarsze są nawet z XVII wieku. Po wojnie, gdy te tereny dotknęły masowe przesiedlenia, wiele z nich została pusta. Na szczęście skansen uchronił je od zniszczenia. Trudno sobie wyobrazić, że nie jest to tak daleka przeszłość, przecież nawet moi rodzice mieszkali w zwykłych, drewnianych domach. Uzmysławia mi to jak szybko nasza cywilizacja idzie do przodu, nie patrząc na nic, zmienia się nie tylko architektura, ale i tradycje i mentalność. Dobrze, że jest jeszcze taka ostoja przeszłości jak ta.  

Wnętrze w drewnianej chacie w skansenie w Sanoku. W głównej izbie znajdują się łóżko, stół i ława, a białe ściany są pomalowane w kolorowe kwiaty,

Garść praktycznych informacji

Jak dojechać do Sanoka

Autobusem: Sanok leży 70 km od Rzeszowa, skąd kursują regularnie busy Marcel i Neobus. Bilet najlepiej kupić na ich oficjalnych stronach.

Samochodem: GPS skansenu 49.573920  22.207393  

Rzemieślnik przygotowuje nożem materiał na koszyki wielkanocne.

Rady:

  • Weź pełne buty w mokrym okresie, bo może być bardzo błotniście.
  • Sprawdź godziny otwarcia i ceny biletów na oficjalnej stronie skansenu
  • Spróbuj lokalnych specjałów podkarpackiej kuchni, np. hreczanyki, podpłomyki i pierogi z kaszą gryczaną i bryndzą.
  • Przejdź się na spacer po sanockim rynku.
  • Najpopularniejszym miejscem w Polsce do odwiedzenia w niedzielę palmową jest Lipnica Murowana, gdzie odbywa się konkurs na najwyższą palmę wielkanocną. Niektóre mają nawet 40 metrów wysokości!
Rzeka San na tle pól oraz zalesionych wzgórz pokrytych częciowo śniegiem

Co jeszcze zobaczyć w okolicy Sanoka:

  • Międzybrodzie – grobowiec w kształcie piramidy
  • Ulucz – jedna z najpiękniejszych cerkwi drewnianych w Polsce
  • Sobień – ruiny zamku i ładny punkt widokowy na rzekę San
  • Na dłuższą wycieczkę wybierz się do historycznego miasta – twierdzy Przemyśl, drogą pełną serpentyn i ładnych widoków

A Wy jakie miejsce polecacie na obejrzenie tradycji w niedzielę palmową? Podziel się pomysłami w komentarzu poniżej!

Dzięki za wizytę na mojej stronie,

Dorota


2 thoughts on “Niedziela Palmowa w skansenie w Sanoku

  1. Witam tu i życzę powodzenia. :))) Uwielbiam skanseny, widzę, że ten nie jest aż tak daleko, co mnie bardzo cieszy. Chętnie się tak kiedyś wybiorę. hihi No kocham odkrywać i takie strony mnie tylko nakręcają, co jest jak najbardziej na plus. 🙂 Pozdrawiam cieplutko. :)))

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.